Back

ⓘ ਜਾਨਵਰ




                                               

ਜੰਤੂ

ਜੰਤੂ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਐਨੀਮਲ ਜਾਂ ਮੇਟਾਜੋਆ ਜਗਤ ਦੇ ਬਹੁਕੋਸ਼ਿਕੀ ਅਤੇ ਸੁਕੇਂਦਰਿਕ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਯੋਜਨਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਰੂਪਾਂਤਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੀਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। ਬਹੁਤੇ ਜੰਤੂ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦ ਤੌਰ ਤੇ ਚੱਲ ਫਿਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਆਦਾਤਰ ਜੰਤੂ ਪਰਪੋਸ਼ੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਰਥਾਤ ਉਹ ਜੀਣ ਲਈ ਦੂਜੇ ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

                                               

ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ

ਇੱਕ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਪਸ਼ੂ ਇੱਕ ਓਹ ਜਾਨਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕੰਪਨੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਕੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਰੂਪ, ਖੁਫੀਆ, ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸੂਰ, ਫਰਰੇਟਸ, ਖਰਗੋਸ਼; ਚੂਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰਬਿਲਸ, ਹੈਮਸਟ੍ਰਸ, ਚਿਨਚਿਲਸ, ਚੂਹੇ, ਅਤੇ ਗਿਨੀ ਦੇ ਸੂਰ; ਐਵੀਅਨ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੋਪ, ਪਾਸਰ, ਅਤੇ ਮੱਛੀ; ਸੱਪ ਦੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਚੜੀਆਂ, ਗਿਰਝਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪ; ਜਲਜੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੱਛੀ, ਤਾਜ ...

                                               

ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ

ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜਾਨਵਰ ਇੱਕ ਹੋ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਦੇ ਹੋਣ। ਆਮ ਸੰਭੋਗ ਜਾਂ ਪ੍ਰਜਨਨ ਲਈ ਜਾਨਵਰ ਜਿਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਮੋਨੋਗੈਮੀ, ਪੋਲੀਐਂਡਰੀ, ਪੋਲੀਗੈਮੀ ਅਤੇ ਪਰੋਮੀਸਕੁਟੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਲਿੰਗਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਉਹ ਅੰਤਰ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਿੰਗਕ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕਾਮ ਪੂਰਤੀ, ਸਮਲਿੰਗਕਤਾ, ਦੁਲਿੰਗਕਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਲਿੰਗਕ ਹੋਂਦਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

                                               

ਸਰਵਣ

ਸਰਵਣ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਅਪਨੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੌਰਾਣ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰ ਸਮਝ ਕੇ ਸ਼ਰਬਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਲਈ ਸ਼ਰਬਣ ਦੇ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਛੜ ਜਾਣ ਦੇ ਗਮ ਨਾਲ ਮਰਣ ਦਾ ਸ਼ਰਾਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਲਈ ਰਾਮ ਦੇ ਬਨਵਾਸ ਚਲੇ ਜਾਣ ਬਾਅਦ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਗਮ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

                                               

ਕਾਲਾ ਵਿਲਡਬੀਸਟ

ਕਾਲਾ ਅਫਰੀਕੀ ਹਿਰਨ ਜਾਂ ਬਿਲਡਬੀਸਟ ਦੋ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਾਇਆ ਜਾਂਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਜਦੀਕੀ ਜਾਨਵਰ ਨੀਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਸਵਾਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਲਾਓਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਨਵਰ ਦਾ ਅਧਿਕ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਕਾਫੀ ਘੱਟ ਗਈ ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਨਵਰ ਮਾਹਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ १८००० ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਚ ਲਗਭਗ ८०% ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਗਏ ਸਥਾਨਾ ਤੇ ਅਤੇ ਬਾਕੀ २०% ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ।

                                               

ਓਡੀਸ਼ਾ

ਉੜੀਸਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ 29 ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉੜੀਸਾ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ, ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੁਲਕ ਕਲਿੰਗਾ ਦਾ ਆਧੁਨਿਕ ਨਾਂਅ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ 261 ਈਃ ਪੂਃ ਵਿੱਚ ਮੌਰੀਆ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਭਿਆਨਕ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬੇ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਜੋਕੇ ਉੜੀਸਾ ਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1936 ਨੂੰ ਕਟਕ ਦੇ ਕਨਿਕਾ ਪੈਲੇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਰਾਜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਰਾਜ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿ ...

ਨਿਓਲਾ
                                               

ਨਿਓਲਾ

ਨਿਉਲੇ ਦੱਖਣੀ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੀਪੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਰਪੈਸਟੀਡੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ 33 ਜੀਵਤ ਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਦਾਗਾਸਕਰ ਵਿੱਚ ਉਪ-ਪਰਿਵਾਰ ਗੈਲਿਡੀਨੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਨਿਉਲਾ ਜਾਂ ਨਿਉਲੇ-ਵਰਗਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਉਲਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈ ਜੋ ਬਿੱਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਗਰਮ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਮਗਰਮੱਛ (ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ)
                                               

ਮਗਰਮੱਛ (ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ)

ਖਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਮਗਰਮੱਛ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਗਰਮੱਛ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮਗਰਮੱਛ ਬਿਹਤਰੀਨ ਤੈਰਾਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੀਘਣਵਾਲਾ ਜੀਵ ਹੈ। ਨਰ ਮਗਰਮੱਛ ਦਾ ਲੰਬਾਈ 6.30 ਮੀ ਤੋਂ 7.0 ਮੀ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ 1.000 to 1.200 kg ਤੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਗਰਮੱਛ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਿਮਲਦੇ ਹਨ।