Back

ⓘ ਪੱਤਾ




ਪੱਤਾ
                                     

ⓘ ਪੱਤਾ

ਪੱਤਾ ਕਿਸੇ ਨਾੜੀਦਾਰ ਬੂਟੇ ਦਾ ਉਹ ਅੰਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਡੰਡਲ ਦੇ ਲਾਂਭ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜੋੜ ਹੋਵੇ। ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਡੰਡਲ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਰੂੰਬਲ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਫ਼ੋਟੋਸਿੰਥਸਿਸ ਦੇ ਅਮਲ ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਾ ਅਮਲ ਪੱਤੇ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਰਾਕ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵੀ ਜ਼ਖ਼ੀਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਤੇ ਬੇਸ਼ੁਮਾਰ ਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇਨਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਮ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਛ ਪੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਉਸ ਪੌਦੇ ਦੇ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਪੌਦੇ ਬਣਦੇ ਹਨ- ਮਿਸਾਲ ਲਈ ਪੱਥਰ ਚੱਟ।

                                     

1. ਜੀਵਨ ਚ ਪੱਤੇ

  • ਭਾਦੋਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਰਿਸ਼ੀ ਪੰਚਮੀ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਨੂੰਹਾਂ-ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਘਰੀਂ ਨੇਕ-ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ’ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ-ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲਿਖਦੀਆਂ ਸਨ।
  • ਧਰਮ ਅਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ’ਚ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੀ ਪੱਤਲਾਂ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਬਣੇ ਡੂਨਿਆਂ ’ਚ ਹੀ ਵਰਤਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
  • ਜਦੋਂ ਕਾਗਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ ਬਣਿਆ, ਸਭ ਦੇ ਨਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ’ਤੇ ਹੀ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਵੀ ਲੱਖਾਂ ਪੋਥੀਆਂ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਹੀ ਸਾਂਭੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
  • ਭਵਖੰਡਣ ਦੀ ਆਰਤੀ ਪੱਤਿਆਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।
  • ਘਰਾਂ ਦੇ ਬੂਹਿਆਂ ਤੇ ਅੰਬ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਗੁੰਦ ਕੇ ਚੁਗਾਠਾਂ ’ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
  • ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਨੰਗ ਪੱਤਿਆਂ ਨੇ ਹੀ ਢਕਿਆ ਸੀ।
  • ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ਸਜਾਵਟ ਅੰਬ-ਜਾਮਣ, ਗੂਲਰ, ਬੇਰੀ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
  • ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਝੜ ਦੇ ਮੌਸਮ ’ਚ ਜਦੋਂ ਦਰੱਖਤ ਪੱਤਹੀਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੱਤੇ ਧਰਤੀ ਚ ਖਾਦ ਬਣਕੇ ਜਾਨ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
  • ਸੁਹਾਗਣਾਂ ਤੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ’ਚ ਸ਼ਿਵ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਬਿਲਪੱਤਰ ਵਰਤਦੀਆਂ ਹਨ।
                                     

2. ਬਾਹਰਲੇ ਜੋੜ

  • Science aid: Leaf structure and transpiration resource for teens.
  • Ernest Ingersoll 1920. "Leaves". Encyclopedia Americana.
  • Cleared Leaves DB An open database for cleared leaves with full annotation.
  • Vascular Plant Systematics Section B. General Characters and Character States: ਟਿਕਾਣਾ ਅਤੇ ਤਰਤੀਬ
                                     
  • ਆਖਰ ਪ ਤ ਅ ਗ ਰ ਜ The Last Leaf ਓ. ਹ ਨਰ ਦ ਆ ਪ ਰਸ ਧ ਕਹ ਣ ਆ ਵ ਚ ਇ ਕ ਹ ਗ ਰ ਨਵ ਚ ਗਰ ਵ ਚ ਵ ਪਰਦ ਇਸ ਕਹ ਣ ਵ ਚ ਓ. ਹ ਨਰ ਨ ਆਪਣ ਲ ਖਣ ਸ ਲ
  • ਪ ਕ ਮ ਨ ਵਪ ਰਕ ਪ ਤ ਗ ਮ ਜ ਪ ਕ ਮ ਨ ਟ ਰ ਡ ਗ ਕ ਰਡ ਗ ਮ ਜ ਸਨ ਸ ਖ ਪ ਰ ਪ ਵ ਚ ਪ ਕ ਮ ਨ ਟ ਸ ਜ ਜ ਪ ਸ ਜ ਵ ਕ ਹ ਜ ਦ ਹ ਇਹ ਇ ਕ ਪ ਤ ਇਕ ਠ ਕਰਨ ਦ ਗ ਮ
  • ਪ ਤ ਗ ਭ ਜ ਬ ਦ ਗ ਭ ਜ ਸ ਵ ਚ ਬ ਰ ਸ ਕ ਓਲਰਲ ਸ ਆ ਪਰ ਵ ਰ ਦ ਆ ਕਈ ਕ ਸਮ ਸ ਮਲ ਹ ਦ ਆ ਹਨ Eng: Cabbage ਇ ਕ ਪ ਤ ਦ ਰ ਹਰ ਜ ਜ ਮਨ ਬ ਈਐਨ ਅਲ ਪਲ ਟ ਹ
  • ਪ ਤ ਗ ਭ ਸ ਪ, ਵ ਖ ਵ ਖ ਪ ਤ ਗ ਭ ਦ ਆ ਕ ਸਮ ਤ ਆਧ ਰ ਤ ਕ ਸ ਵ ਕ ਸਮ ਦ ਸ ਪ ਹ ਸਕਦ ਹ ਅਤ ਕ ਮ ਰਸ ਈਆ ਵ ਚ ਵ ਖ - ਵ ਖਰ ਨ ਵ ਨ ਲ ਜ ਣ ਆ ਜ ਦ ਹ ਅਕਸਰ ਇਹ
  • ਫ ਲ ਨ ਰਦ ਸ ਤ ਕ ਤ ਹ ਅਤ ਵਨਸ ਅਪ ਨ ਏ ਟ ਈਮ ਇਨ ਅ ਮ ਤਸਰ 2016 ਅਤ ਪ ਤ ਪ ਤ ਸ ਘ ਦ ਵ ਰ 2015 ਵਰਗ ਆ ਫ ਲਮ ਲਈ ਸ ਨਮ ਟ ਗ ਰ ਫ ਰ ਵਜ ਕ ਮ ਕ ਤ ਹ
  • ਜ ਕਰ ਤ ਸ ਦ ਖ ਡਣ ਵ ਲ ਪ ਤ ਹ ਜ ਜ ਆਦ ਤਰ ਆਧ ਨ ਕ ਫ ਰ ਚ ਦ ਅਨ ਕ ਲ ਕ ਰਡ ਡ ਕ ਵ ਚ ਪ ਇਆ ਜ ਦ ਹ ਤ ਸ ਵ ਚ ਸਟ ਡਰਡ ਚ ਰ ਸ ਟ ਕਲ ਬ, ਹ ਰ ਦ ਲ ਅਤ ਕ ਡ ਦ
  • ਪ ਤ ਦ ਦਰਖਤ ਦ ਨ ਮ ਦ ਦਰਖਤ ਨ ਲ ਕ ਈ ਸ ਬ ਧ ਨਹ ਹ ਅਸਲ ਵ ਚ ਕੜ ਹ ਪ ਤ ਤ ਜ ਪ ਤ ਜ ਤ ਲਸ ਦ ਪ ਤ ਆ ਜ ਭ ਮਧਸ ਗਰ ਵ ਚ ਮ ਲਣ ਵ ਲ ਖ ਸ ਬ ਦ ਰ ਪ ਤ ਹਨ
  • ਪ ਨ Piper betle ਪ ਈਪਰ ਸ ਪਰ ਵ ਰ ਨ ਲ ਸਬ ਧਤ ਇ ਕ ਵ ਲ ਦ ਪ ਤ ਹ ਇਸ ਵ ਚ ਮ ਰਚ ਅਤ ਕ ਵ ਸ ਮਲ ਹਨ ਇਹ ਇ ਕ ਨਰਮ ਉਤ ਜਕ ਦ ਤ ਰ ਤ ਅਤ ਆਪਣ ਚ ਕ ਤਸਕ ਗ ਣ ਸਦਕ
  • ਕ ਸ ਔਰ ਕ ਮ ਨਜ ਰ ਸ ਪ ਰਹ ਹ ਮ ਹ ਬਤ ਜ ਦਗ ਹ ਔਰ ਤ ਮ ਮ ਰ ਮ ਹ ਬਤ ਹ ਪ ਤ ਪ ਤ ਬ ਟ ਬ ਟ ਮ ਹ ਬਤ ਕਰਨ ਵ ਲ ਫ ਲ ਹ ਫ ਲ ਖ ਲ ਉਠ ਪ ਆਰ ਭਰ ਦ ਸ ਰਮ ਲ ਨ ਣ
  • ਤ ਦ ਆ ਇ ਕ ਖ ਸ ਤਰ ਦ ਧ ਗ ਨ ਮ ਡ ਡਲ, ਪ ਤ ਜ ਪ ਖੜ ਹ ਦ ਹ ਜ ਵ ਲਦ ਰ ਬ ਟ ਆ ਵ ਲ ਸਹ ਰ ਲ ਣ, ਬ ਨ ਹ ਜ ਣ ਅਤ ਪਰਜ ਵ ਬ ਟ ਆ ਵ ਲ ਲਪ ਟ ਮ ਰ ਕ ਹ ਲ ਬ ਲਣ