ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 89




                                               

ਪੰਜ ਪਰਿਆਗ

ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜ ਪਰਿਆਗ ਜਾਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਯਾਗ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੰਜ ਪਰਿਆਗ ਦੇਵ ਪਰਿਆਗ, ਰੁਦਰ ਪਰਿਆਗ, ਕਰਣ ਪਰਿਆਗ, ਨੰਦ ਪਰਿਆਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਰਿਆਗ ਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹਨ।

                                               

ਵੈਸ਼ਣੋ ਦੇਵੀ

ਵੈਸ਼ਣੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਿਰ, ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਤ ਇੱਕ ਪਵਿਤਰਤਮ ਹਿੰਦੂ ਮੰਦਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ| ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣੋ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮਾਤਾ ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹਨ| ਮੰਦਿਰ, ...

                                               

ਸਬਰੀਮਲਾ

ਸ਼ਬਰੀਮਲਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਤੀਰਥ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਕੇਰਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੀਰੁਵਨੰਤਪੁਰਮ ਤੋਂ 175 ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪੰਪਾ ਤੋਂ ਚਾਰ-ਪੰਜ ਕਿਮੀ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਪੱਛਮ ਘਾਟ ਦੀਆਂ ਪਰਬਤ-ਲੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 1260 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱ ...

                                               

ਗਣੇਸ਼

ਗਣੇਸ਼) ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਅਤੇ ਪਾਰਬਤੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਾਹਨ ਮੂਸ਼ਕ ਹੈ। ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਮ ਗਣਪਤੀ ਵੀ ਹੈ। ਜੋਤੀਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਤੂ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਧਨ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸ੍ਰੀ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਹਨ। ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ...

                                               

ਬ੍ਰਹਮਾ

ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮਨੁ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ ਜਿਸਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।

                                               

ਮੱਛ ਅਵਤਾਰ

ਮੱਛ ਅਵਤਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸ ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਾਲਣਹਾਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਇਸਲਈ ਉਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਤੁ ਵਿਵਿਧ ਅਵਤਾਰ ਧਾਰਦੇ ਹਨ।

                                               

ਸ਼ਿਵ

ਸ਼ਿਵ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੁਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਅੰਤਰਿਆਮੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਅਰਧਾਙਗਿਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਰਵਤੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਤੀਕੈ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਅਧਿਕਤਰ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਯੋਗੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅ ...

                                               

ਅਗਨੇਇਆ

ਅਗਨੇਇਆ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹਰੀਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਉਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੁਮਨਾਸ, ਖਯਵਤੀ, ਕ੍ਰਾਟੂ ਅਤੇ ਸਿਬੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅਗਨੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਵਿੱਚ ਵੈਦਿਕ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮਾਡਰਨ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਨਾਮ ...

                                               

ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ

ਅਦਵੈਤਾ ਪਰਿਵਾਰ ਚੇਲਿਆਂ ਦੀ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਸ੍ਰੀ ਅਦਵੈਤਾ ਅਚਾਰੀਆ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਦੈਵਾ ਅਤੇ ਮਹਾਂਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੌੜਿਆ ਵੈਯਵ ਸੰਪ੍ਰਦਾਯ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸ੍ਰੀ ਚੇਤਨਯ ਮਹਾਂਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਅਦਵੈਤ ਪਰਿਵਾਰ ਗੌੜਿਆ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ...

                                               

ਅਦਿੱਤੀ

ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਦਿੱਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਡੀਆਕਲ ਆਤਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਮੈਟਰਿਕਸ ਤੋਂ, ਸਵਰਗੀ ਸਰੀਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸਨ। ਹਰ ਮੌਜੂਦਾ ਰੂਪ ਦੀ ਅਲੌਕਿਕ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਸਲੇਸ਼ਣ ਹੈ, ਉਹ ਸਪੇਸ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰਹੱਸਵਾਦੀ ਬੋਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋ ...

                                               

ਅਨਸੂਇਆ

ਅਨਸੂਇਆ, ਨੂੰ ਅਨੂਸੁਇਆ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਤਰੀ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਚਿਤਰਕੁਟ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਨੇਕ ਸੀ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਸ਼ ...

                                               

ਅਰਨਯਾਨੀ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਅਰਨਯਾਨੀ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਅਰਨਯਾਨੀ ਬਾਰੇ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਿਕ ਭਜਨ ਦਰਜ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਜਨ ਵਿੱਚ, ਜਾਚਕ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਡਰ ਜਾਂ ਇ ...

                                               

ਅਲਾਮੇਲੂ

ਅਲਾਮੇਲੂ ਨੂੰ ਅਲਾਮੇਲੂ ਮੰਗਾ ਅਤੇ ਪਦਮਾਵਤੀ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਦਾ ਰੁਪ ਹੈ। ਅਲਾਮੇਲੂ ਮੰਗਾ ਸ਼੍ਰੀ ਵੈਂਕਟੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਹੈ। ਪਦਮਾਵਤੀ ਨਾਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ "ਉਸ ਦ ...

                                               

ਅਸ਼ਟ ਲਕਸ਼ਮੀ

ਅਸ਼ਟ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ਟਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧਨ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ, ਦੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਗਟਾਵਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਉਹ ਧਨ ਦੇ ਅੱਠ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਅਸ਼ਟ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ "ਧਨ" ਦਾ ਅਰਥ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ, ਔਲਾਦ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਅਸ਼ਟ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ ...

                                               

ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ

ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ ਜਾਂ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਚ ਬਾਲਾ ਤ੍ਰਿਪੁਸੁੰਦਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂ ...

                                               

ਅੰਬਿਕਾ (ਦੇਵੀ)

ਅੰਬਿਕਾ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਰਾਸ਼ਿਵਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਬਾਹਾਂ ਹਨ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਹਥਿਆਰ ਫੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਭਗਵਤੀ ਅਤੇ ਚੰਡੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਜੱਗ ਜਨਣੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹ ...

                                               

ਅੰਮਾਵਰੂ

ਅੰਮਾਵਰੂ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਡੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰਚੇ ਸੀ। "ਅੰਮਾ" ਦਾ ਭਾਵ ਮਾਂ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਅੰਮਾਵਰੂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਧਰਮਸਥਲ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ...

                                               

ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਮਾਤਾ

ਆਸ਼ਾਪੁਰਾ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਅਤੇ ਕੱਛ ਦੀ ਮੁੱਖ ਇਸ਼ਟ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਉਹ ਦੇਵੀ ਜੋ ਉਸ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਸ਼ਾਪੁਰ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤ ਬਾਰੇ ਵਿਲੱਖਣ ਗੱਲ ਇਹ ...

                                               

ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ

ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ, ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ ਦਾ ਅਰਥ "ਇੱਕਲਾ, ਖਾਲਸ ਰਹਿਤ" ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਵਾਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਥੀਓਜੀਨੀ: ਐਸ ਸੀ ਮੁਖਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਦਵਾਨ, ਹਰੀਵਾਮਸਾ ਚ, ਇਕਾਂਮਸ਼ਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਨੰਦ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦ ...

                                               

ਈਸੱਕੀ

ਈਸੱਕੀ ਜਾਂ ਈਸਾਕਾਈ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਦੱਖਣ ਭਾਰਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ, ਤਿਰੂਨੇਲਵੇਲੀ ਅਤੇ ਸਲੇਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਚ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ...

                                               

ਓਲਾਦੇਵੀ

ਓਲਾਦੇਵੀ ਹੈਜ਼ਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਮਾਯਾਸੁਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਮਾਰਵਾੜ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਓਲਾਈਚੰਡੀ, ਓਲਾਬੀਬੀ ਅਤੇ ਬੀਬੀਮਾ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਨੀਕ ਹੈ। ਮਾਂ ਸ਼ੀਤਲਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਸਥਾ ...

                                               

ਕਮਲਾਤਮਿਕਾ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਕਮਲਾ ਜਾਂ ਕਮਲਾਤਮਿਕਾ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਹਿਲੂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਸਾਰੀਆਂ ਮਹਾਵਿੱਦਿਆਵਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਧੀ ਸੀ।

                                               

ਕਾਮਧੇਨੂ

ਕਾਮਧੇਨੂ ਇੱਕ ਗਊ ਮਾਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰਭੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਹੈ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਬ੍ਰਹਮ ਮੋਰੇਨੋ-ਦੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਕਾਮਧੇਨੁ ਨੂੰ ਗਾਇਤਰੀ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗੀ ਗਊ ਵਜੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ "ਸਾਰੀਆਂ ਗਊਆਂ" ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾ ...

                                               

ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ

ਦੇਵੀ ਕਾਮਕਸ਼ੀ ਪਾਰਵਤੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਨਿਵਾਸ ਕਾਂਚੀਪੁਰਮ ਵਿਖੇ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਅੰਮਨ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ। ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਦਰ ਸ਼ਿਰੋਦਾ ਵਿਖੇ ਕਾਮਾਕਸ਼ੀ ਰਾਏੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਕਾਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਦਿਆ - ਸ਼੍ਰੀ ਲ ...

                                               

ਕਾਮਾਖਿਆ

ਕਾਮਾਖਿਆ, ਸਿੱਧਾ ਕੁਬਜਿਕਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹਤਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ ਦਾ ਵਾਸਾ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜੀਆਂ ਚ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਬਤੌਰ ਸਿੱਧਾ ਕੁਬਜਿਕਾ ਪੁਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਮਹਾ ਤਰਿਪੁਰਾ ਸੁੰਦਰੀ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਂਤ੍ਰਿਕ ਪੁਸਤਕ ...

                                               

ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ

ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਕਲਿਕੁਲਾ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਅਨੁਯਾਇਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਕੂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ", ...

                                               

ਕੋਰਰਾਵਈ

ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਜਾਂ ਕੋਰਰਾਵੀ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤਾਮਿਲ ਮੰਦਰ ਚ ਜੰਗ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਦੇਵੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਰੁਗਨ, ਜੰਗ ਦਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵਤਾ, ਦੀ ਮਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਹਵਾਲੇ ਕੋਰਰਾਵਾਈ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਾਮਿਲ ਵਿਆਕਰਨ ਟਾਲਕਾਪਿਅਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀ ...

                                               

ਕੌਸ਼ਿਕੀ

ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਖੁਬਸੂਰਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਉਹਨਾਂ ਚੋਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਖੂੰਖਾਰ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਸਵਾਰ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਦਾ ਇਹ ਰੂ ...

                                               

ਕੰਨਾਗੀ

ਕੰਨਾਗੀ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤਾਮਿਲ ਔਰਤ ਹੈ ਜੋ ਤਾਮਿਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਸਿਲਾਪਥੀਕਰਮ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਨਾਗੀ ਨੇ ਮਦੁਰਈ ਦੇ ਪਾਂਡਯਾਨ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਦਲਾ ਲਿਆ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਕੋਵਲਾਨ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਦੁਰਈ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ...

                                               

ਖੇਮੁਖੀ

ਖੇਮੁਖੀ 64 ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 9ਵੀਂ ਅਤੇ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਔਰਤ ਮਤ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗਿਨੀ ਸ਼ਬਦ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਔਰਤ ਯੋਗੀ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ 64 ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਤੰਤਰੀ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਪੰਥ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗ ...

                                               

ਖੋਡੀਆਰ

ਖੋਡੀਆਰ ਮਾਂ ਇੱਕ ਯੋਧਾ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ ਜੋ ਚਰਨ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ 700 ਈ. ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਮਮਦ ਜੀ ਚਰਨ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਚਰਨ ਗਧਵੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਮਦ ਜੀ ਚਰਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਕ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ਿਲਭੱਦਰ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸੰਬੰਧ ਸਨ। ਸ਼ਾਸਕ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤ ...

                                               

ਗਾਇਤਰੀ

ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਹਾਮੰਤਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਬੜਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਤਰ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਹੱਤਵਤਾ ਓਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੇਮੰਤਰ ॐ भूर्भुवः स्वः ਤੇ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਛੰਦ 3.62.10 ਦੇ ਮੇਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮੰਤਰ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਮੰਤਰ ਹੈ ਤੇ ਉੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗਾਯ ...

                                               

ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ

ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਤਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਆਂ ਦੁਆਰਾ ਦੇਵੀ ਰੂਪੀ ਇਸ ਨਦੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੁਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੀਰਥਯਾਤਰੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾ ...

                                               

ਚਾਮੁੰਡਾ

ਚਾਮੁੰਡਾ ਨੂੰ ਚਾਮੁੰਡੀ, ਚਾਮੁੰਡੇਸ਼ਵਰੀ, ਚਾਰਚਿਕਾ ਅਤੇ ਰਕਤ ਕਾਲੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਚੰਡੀ, ਹਿੰਦੂ ਦੇਵ ਮਾਤਾ, ਦਾ ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੱਖ ਯੋਗੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਚੌਂਹਟ ਜਾਂ ਚੁਰਾਸੀ ਤੰਤਰੀ ਦੇਵੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ...

                                               

ਚੇਲਾਮਮਾ

ਚੇਲਾਮਮਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕਰਨਾਟਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਚੇਲਾਮਮਾ ਇੱਕ ਬਿੱਛੂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਲਰਮਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੇਲਾਮਮਾ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਿਛੂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਹੁ ...

                                               

ਚੰਡੀ

ਚੰਡੀ ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਚੰਡੀਕਾ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਚੰਡੀਕਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਕੁਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਚੰਡੀਕਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਹੈ ਜੋ ਬੁਰਾਈਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ...

                                               

ਚੰਦਰਘੰਟਾ

ਮਾਂ ਦੁਰਗਾਜੀ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਹੈ। ਨਰਾਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਗ੍ਰਹਿ ਦਾ ਪੂਜਨ-ਆਰਾਧਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸਾਧਕ ਦਾ ਮਨ ਮਣਿਪੂਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਰਾਲ ...

                                               

ਛਿੰਨਮਸਤਾ

ਛਿੰਨਮਸਤਾ, ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਛਿੰਨਮਸਤਾ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਛਿੰਨਮਸਤਿਕਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਚੰਡਿਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਵਿਦਿਆਵਾਂ, ਤੰਤਰ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚੋਂ ਦਸਾਂ ਦੇਵੀ ਹਨ, ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਪਹਿਲੂ, ਹਿੰਦੂ ਮਾਤਾ ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਨਿਰਜੀਵ ਨ ...

                                               

ਜਗਦਧਾਤ੍ਰੀ

ਜਗਦਧਾਤ੍ਰੀ ਜਾਂ ਜਗਧਾਤ੍ਰੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਉੜੀਸਾ ਦੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਪੰਥ ਸਿੱਧਾ ਤੰਤਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਦੇ ਕੋਲ ਸੱਤਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜਸ ਅਤੇ ਤਮਸ ਦਾ ...

                                               

ਜਗਨਮਾਤਾ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਗਨਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਗਨਮਤਾ ਨੂੰ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ। ਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਵਤਾਰ ਹੈ।

                                               

ਜਯੇਸ਼ਟਾ (ਦੇਵੀ)

ਜਯੇਸ਼ਟਾ ਅਸ਼ੁੱਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦੁਰਭਾਗ ਦੀ ਹਿੰਦੂ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਚੰਗੇ ਭਾਗ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹੈ। ਜਯੇਸ਼ਟਾ ਅਸ਼ੁੱਭ ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਆਲਸ, ਗਰੀਬੀ, ਦੁੱਖ, ਕੁੜੱਤਣ ਅਤੇ ਕਾਗਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

                                               

ਜਯੰਤੀ (ਦੇਵੀ)

ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਜਯੰਤੀ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਸ਼ਾਸ਼ਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਚੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਸੁਪੁੱਤਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੁਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸ਼ੁੱਕਰ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਖਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਦੇਵੇਯਾਨੀ ਨੇ ਜਨਮ ...

                                               

ਜੀਨਮਾਤਾ

ਜੀਨਮਾਤਾ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਰਾਜ ਦੇ ਸੀਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਤਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਹੈ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸੀਕਰ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ 29 ਕਿ.ਮੀ. ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਦਿਰ ਹੈ ਜੋ ਜੀਨ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਜੀਂਨਮਾਤਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿ ...

                                               

ਜੀਵਦਾਨੀ ਮਾਤਾ

ਇਹ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1500 ਫੁੱਟ ਹੈ। ਡੇਰਾ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਤਕਰੀਬਨ 1250 ਪੌੜੀਆਂ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਰਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤਪੁੜਾ ਰੇਂਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁੰਬਈ ਤੋਂ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੈ ...

                                               

ਤਪਤੀ

ਤਪਤੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂ ਮਿਥਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਦੀ ਮਾਂ-ਦੇਵੀ ਤਪਤੀ ਨਦੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਘਰ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਰਮੀ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਪਤੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਸੀ ਅਤੇ ਛਾਇਆ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇ ...

                                               

ਤਾਰਾ (ਦੇਵੀ)

ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਦੇਵੀ ਤਾਰਾ, ਦਸ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆ ਜਾਂ "ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਦੂਜੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੈ। ਤਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦੇ ਮੂਲ ਤ੍ਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਰਥ ਪਾਰ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਈ ਸਮਕਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ, ਸ਼ਬਦ ਤਾਰਾ ਦਾ ਅਰਥ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਤਾਰਾ ਹੈ।

                                               

ਤ੍ਰਿਜਟਾ

ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਸੀਤਾ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਵਣ, ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਰਾਜਾ ਜਿਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੁਆਰਾ ਅਗਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਇੱਕ ਬ ...

                                               

ਦਾਨੂ (ਅਸੁਰ)

ਦਾਨੂ, ਇੱਕ ਹਿੰਦੂ ਆਦਿ ਦੇਵੀ, ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਤ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਬਦ ਦਾਨੂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਮੂਲ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਵਰਨਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਦੇਵਤਾ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਿਗਵੇਦ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵ੍ਰਿਤਰਾ, ਇੰਦਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ, ਦੀ ...

                                               

ਦਿਓ, ਬਿਹਾਰ

ਦਿਓ, ਜਿਸਨੂੰ "ਦੇਵ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਸਿਟੀ ਕੌਂਸਲ, ਕਸਬਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਬਿਹਾਰ ਰਾਜ ਦੇ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸੂਚਿਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਦਿਓ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਔਰੰਗਾਬਾਦ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ 10 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

                                               

ਦਿਤੀ

ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਦਿਤੀ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਰੁਤਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਦੈਤਯਾਸ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਸੀ ਜੋ ਕਸ਼ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਜੋ ਇੰਦਰ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ ਨੂੰ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕ ...